Als ruiter moet je toegeven dat de tijd waarin de vacht steeds dikker wordt aanvankelijk een beetje lastig is. De dichte wintervacht lijkt stof en vuil bijna magisch aan te trekken, je poetst een gevoelige eeuwigheid en het paard ziet er daarna nog steeds onverzorgd uit. Na het rijden zweten onze viervoetige partners natuurlijk ook meer onder de vacht, wat het moeilijk maakt om het paard na de training goed droog te krijgen.
Maar waarom hebben onze paarden al in de herfst een dikkere vacht terwijl de winter nog ver weg is?
It’s all about the #DAYLIGHT – de belangrijkste trigger voor de vachtwisseling bij het paard
Een belangrijk feit over de vachtwisseling is dat de doorslaggevende factor voor het begin van de vachtwisseling niet per se de temperatuur is, maar het zonlicht. Zodra de dagen aan het begin van de herfst korter worden, begint je paard vacht te laten groeien.
Paarden nemen de verandering in daglicht waar via de pijnappelklier. Dit is – net als bij ons mensen – een hormoonklier die aan de hersenen is verbonden. Ze is verantwoordelijk voor de productie van melatonine en regelt daarmee onder andere het slaap-waakritme, de voortplanting en ook de vachtwisseling. Dit signaal van de pijnappelklier wordt al in augustus gegeven, dan beginnen paarden zich op de winter voor te bereiden.
Welke rol speelt de temperatuur daarbij?
Naast de daglichtinval speelt ook de temperatuur een belangrijke, zij het meer ondergeschikte rol bij de vachtwisseling. Als de temperatuur een extreem nadert, kan de vachtwisseling worden gepauzeerd of versneld. Bovendien is de temperatuur bepalend voor de lengte en dichtheid van de vacht. Het lijkt dus logisch dat paarden in de box meestal een dunnere, kortere vacht hebben dan paarden in de buitenstal.
De vachtwisseling: een zware tijd voor elk paard
Voor paarden is het een ware krachtinspanning om de nieuwe vacht te produceren en die na een half jaar weer af te werpen. Vooral het constante aanpassen aan de schommelende temperaturen kan lastig zijn. Als het in de herfst nog zomers warm is, zijn wij ruiters misschien blij met het T-shirt-weer. Paarden beginnen echter onder hun al gegroeide wintervacht te zweten en de thermoregulatie wordt zwaar belast.
Belasting voor de bloedsomloop en het immuunsysteem
Door deze constante regulatie en de vachtproductie worden de bloedsomloop en het immuunsysteem van het paard sterk belast. Het is dus geen wonder dat paarden zich tijdens de vachtwisseling vaak slap voelen – dit kan zich ook uiten tijdens het rijden. Belast je lieveling dus niet te veel in deze periode.
#FRESHCUT – Wanneer is het scheren van je paard zinvol?
In sommige sportstallen komt bijna geen paard ongeschoren weg – waarom en vooral wanneer is het scheren van de vacht zinvol? Onze paarden laten hun wintervacht groeien met een bepaald doel: zich te beschermen tegen de weersinvloeden in de koude seizoenen. Veel ruiters grijpen al in de herfst naar de tondeuse, is dit een zinvolle ondersteuning of een storende ingreep in de natuurlijke processen van het paardenlichaam?
Natuurlijk kan het paard bij de productie van de wintervacht niet rekening houden met het feit dat het in veel gevallen meerdere keren per week sportief wordt gewerkt. Paarden met een dichte wintervacht hebben de neiging veel sneller te zweten en verliezen aan prestaties. Voor ruiters is het bovendien na het rijden moeilijk om de paarden goed te laten afkoelen. Door de koude vochtigheid die zich in lange vacht langere tijd kan vasthouden, kan het paard (net als wij mensen) afkoelen en ziekten zoals hoesten ontwikkelen.
Bij sportpaarden die meerdere keren per week trainen, is het dus zeker zinvol om de tondeuse in de winter te gebruiken. Er zijn verschillende scheerpatronen die voor jouw paard in aanmerking komen, van de deelscheerbeurt tot de deken-scheerbeurt en de volscheerbeurt, er is voor ieder wat wils. Het is belangrijk dat je je paard passend bij het weer en de scheerbeurt indekt, want met geschoren vacht kan het zijn lichaamstemperatuur niet zelfstandig reguleren. Bij paarden die in de buiten- of actieve stal worden gehouden en niet intensief worden gereden, is scheren niet nodig. Zij regelen hun lichaamstemperatuur zelf en hebben, behalve bij hevige regen, ook geen deken nodig.
Wist je dat?
Paarden investeren 75 procent van hun stofwisselingsenergie in warmte en slechts 25 procent in beweging. De vachtwisseling is dus een zeer zware tijd voor de gevoelige bloedsomloop van het paard.
Winter incoming – kleed je klaar voor de koude dagen!
Terwijl je paard zich voorbereidt op het koude seizoen door wintervacht te laten groeien, kun jij de gelegenheid van het weeromslag perfect gebruiken voor je #FALLSHOPPING. Heb je al de talrijke gloednieuwe herfst/wintercollecties in onze shop ontdekt?

